Utylizacja eternitu w Mazowieckiem – przepisy i co Cię czeka

Eternit to nazwa handlowa płyt azbestowo-cementowych, które przez kilkadziesiąt lat były standardem w budownictwie mieszkalnym i rolniczym. W Polsce używano ich masowo do lat 90. Szacuje się, że na terenie Mazowsza wciąż jest kilka milionów ton tego materiału na dachach, elewacjach i w fundamentach budynków. Usuwanie go to nie tylko kwestia estetyki – to obowiązek prawny i zdrowotny.

Dlaczego azbest jest niebezpieczny

Sam eternit w dobrym stanie, solidnie związany z cementem, nie stanowi bezpośredniego zagrożenia. Problem pojawia się przy wierceniu, cięciu, rozdrabnianiu lub gdy materiał jest mocno zniszczony i zaczyna się kruszyć. Wtedy uwalniają się włókna azbestowe, które wdychane osadzają się w płucach i nie są usuwane przez organizm. Efekty zdrowotne mogą pojawić się kilkanaście lub kilkadziesiąt lat po ekspozycji.

Kto może usuwać azbest

Tylko firmy z aktualnym zezwoleniem starosty na transport odpadów niebezpiecznych i wpis do rejestru wytwórców odpadów. Usuwanie eternitu przez właściciela nieruchomości bez uprawnień jest nielegalne. Grozi za to grzywna, a przy kontrolach inspekcji pracy – surowe konsekwencje. Firma musi też wystawić kartę przekazania odpadu i dostarczyć materiał wyłącznie na uprawnione składowisko.

Formalności po stronie właściciela

Przed usunięciem azbestu właściciel nieruchomości składa informację do urzędu gminy lub starostwa. Nie jest to pozwolenie, ale zgłoszenie – w większości gmin bez odpowiedzi, czyli milcząca akceptacja. Firma wykonująca prace zgłasza je do Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Inspekcji Pracy na 7 dni przed startem.

Po zakończeniu prac firma wystawia świadectwo usunięcia wyrobów zawierających azbest. Właściciel powinien zachować ten dokument – przyda się przy sprzedaży nieruchomości lub przy ubieganiu się o dotację na usunięcie azbestu.

Dofinansowania na utylizację eternitu na Mazowszu

Wiele gmin mazowieckich co roku ogłasza nabory wniosków na dofinansowanie usuwania azbestu. Środki pochodzą z Programu Oczyszczania Kraju z Azbestu, Funduszu Ochrony Środowiska oraz budżetów gminnych. Dofinansowanie pokrywa zazwyczaj koszt odbioru i utylizacji, rzadziej demontaż. Warto sprawdzić w swoim urzędzie gminy, czy jest aktywny program – część gmin finansuje nawet 100% kosztów utylizacji.

Ile to kosztuje

Koszt zależy od powierzchni pokrycia, dostępności dachu i odległości od uprawnionego składowiska. Sama utylizacja to kilkanaście złotych za metr kwadratowy, demontaż dodaje kolejne kilkadziesiąt. Przy dużych połaciach lub trudnym dostępie cena rośnie. Warto porównać kilka ofert, ale przy wyborze firmy kluczowe są uprawnienia, nie tylko cena.